Wanneer kunst rechtvaardigheid creëert

Maak van een artistiek project een ambassadeur voor eerlijke handel! Een creatieve, participatieve en tijdelijke actie in een openbare ruimte of op een publiek toegankelijke plek (plein, winkelstraat, park, universiteitshal, cultureel centrum …). die verschillende vormen kan aannemen: een menselijke keten, een stille actie, een slam-sessie, straatkunst, een flashmob of een gezamenlijk kunstwerk (openluchttentoonstelling, een kledingketen, grafitittiwall, enz.).

Het idee achter het concept

Het doel is om op een creatieve manier de boodschap(pen) van eerlijke handel zichtbaar te maken: arbeidsomstandigheden, eerlijke prijzen, mondigheid van burgers, de link met het milieu en sociale rechtvaardigheid. Dit format maakt het mogelijk om op een subtiele, indirecte manier een breed publiek aan te spreken, nieuwsgierigheid te wekken en een hoogtepunt te creëren tijdens de Week van de Fair Trade, zonder alleen maar gebruik te maken van infostands en toespraken. 

1. Kies een plek die de toon zet

Kies een strategische, gemakkelijk bereikbare en drukbezochte locatie: een plein of winkelstraat, markt, school- of universiteitsplein, park, ingang van een cultureel centrum of jeugdcentrum. Het doel is om mensen aan te spreken waar ze zich al bevinden, om de zichtbaarheid en spontane deelname te maximaliseren. Een goed gekozen locatie maakt de actie duidelijk en versterkt de boodschap: men ziet, hoort, stopt en praat.

Aandachtspunten:

• Zorg ervoor dat je de nodige vergunningen controleert: gebruik van de openbare ruimte, spelen van muziek, affiches plakken of tijdelijk schilderen;
• Zorg voor een plan B in geval van regen.

2. Wie wil je mee aan boord hebben? 

Bepaal duidelijk voor wie je artistiek project bedoeld is: studenten, gezinnen, voorbijgangers, jongeren, kansarme groepen, verenigingen… Elk publiek heeft andere codes, beschikbaarheid en verwachtingen. Pas het format, de toon, de duur en het niveau van activisme aan dit publiek aan: meer speels en visueel voor gezinnen, meer geëngageerd voor studenten of burgercollectieven.

Voorzie verschillende niveaus van deelname: observeren, een woordje schrijven, meewerken aan een afbeelding, een spandoek ondertekenen, meedoen aan een choreografie, het woord nemen of een tekst voorlezen.

Denk ook aan de toegankelijkheid (eenvoudige taal, eventuele vertaling, visuele hulpmiddelen) om zoveel mogelijk mensen te betrekken.

3. Het scenario van je project

Om je project tot een goed einde te brengen, kan je het als een klein scenario in drie onderdelen beschouwen.

• Vooraf: schets het kader. Verduidelijk het doel, bereid een eenvoudig verloop voor (10-20 minuten), verdeel de rollen (animatie, onthaal, foto’s, logistiek). Doe minstens één snelle repetitie met het team.
• Tijdens: breng het moment tot leven. Leg het concept uit in een paar zinnen, start de actie, houd een goed tempo aan en zorg ervoor dat iedereen op zijn of haar niveau kan deelnemen (observeren, creëren, bewegen, praten).
• Na afloop: houd de energie vast. Bedank de deelnemers, verzamel enkele eerste indrukken, noteer wat goed en minder goed werkte en zorg dat je beeld (foto’s of video), indrukken en feedback hebt voor communicatie via (sociale) media en met het oog op je volgende project. 

4. Kleine hulpmiddelen, grote ideeën

• Geef de voorkeur aan visueel materiaal dat gemakkelijk te vevoeren is: borden, linten, krijt, stoffen, stiften, stickers, kostuumonderdelen, kleine geluidsinstallatie.
• Bereid een aantal kant-en-klare hulpmiddelen voor (slogans, silhouetten, symbolen) en geef de deelnemers de ruimte voor vrije expressie.
• Denk aan minimaal, gemakkelijk te vervoeren materiaal, vooral als je van locatie verandert.

5. Zin geven om te komen 

• Maak het evenement van tevoren bekend: sociale media, posters, nieuwsbrieven, website, verspreiding via scholen, verenigingen en gemeente.
• Gebruik een pakkende, eenvoudige en duidelijke titel en afbeelding
• Zorg ervoor dat er tijdens het evenement iemand aanwezig is om mensen te verwelkomen, in twee zinnen uitleg te geven en een kaartje, flyer of QR-code uit te delen.

6. De sleutel tot succes

• Verduidelijk het doel, vereenvoudig het concept en beperk het aantal stappen.
• Zorg voor een goede coördinatie van het team, korte instructies en een geconcentreerde maar intense actietijd.
• Houd een vriendelijke en vrolijke toon aan: je nodigt mensen uit om stil te staan en deel te nemen, je verplicht hen niet. Waardeer elke bijdrage, hoe klein dan ook: dat is wat het project kracht geeft.